Iemand vertelt me dat hij maandenlang getreiterd is op zijn werk. Dat hij daarna werd genegeerd. En dat er, als klap op de vuurpijl, op een blauwe maandagmiddag onaangekondigd een VSO op tafel kwam. Geen gesprek vooraf. Gewoon een voorstel, en tot ziens.
Het voelt voor hem alsof de werkgever een wond heeft veroorzaakt. En vanuit dat gevoel is de volgende gedachte niet gek: "die moeten dat oplossen ook."
Schuld hebben aan versus verantwoordelijkheid voor
Wat ik in zulke gesprekken meestal zeg: stel dat het klopt. Stel dat de ander die wond echt heeft veroorzaakt. Dan nog ben jij degene die 'm moet helen. Zij gaan dat niet voor je doen.
"Schuld hebben aan" en "verantwoordelijkheid voor" zijn twee heel verschillende dingen. Je kunt gelijk hebben over wie iets heeft veroorzaakt, en toch zelf degene zijn die verder moet. Zolang je die twee door elkaar haalt, blijf je wachten op iets dat niet komt.
De drama driehoek
Dat is de drama driehoek in real life. Slachtoffer, aanklager, redder. Zodra je jezelf slachtoffer waant, heb je automatisch een dader nodig — en vaak ook nog een redder die het voor je komt oplossen. Die driehoek houdt zichzelf in stand, want zolang de oplossing bij de ander ligt, hoef jij niks te doen.
Vanuit die houding ontstaan geen oplossingen. De oncomfortabele waarheid: slachtofferschap heeft iets comfortabels. Het vraagt niks van je. Verantwoordelijkheid nemen doet dat wel.
Iedereen wil er eigenlijk uit
Het bijzondere is dat iedereen die ik hierover spreek, eigenlijk uit die driehoek wil. Mensen willen zelf weer keuzes kunnen maken. Niet afhankelijk zijn van het gedrag, de excuses of het inzicht van een ander om zelf verder te kunnen.
Dat is precies waar je op wacht als je in die driehoek blijft hangen: op iets wat een ander moet doen voordat jij weer verder mag.
En daarmee zelf weer in beweging komen, is het enige dat werkt.
Zit je vast in een geschil waarin je wacht op erkenning van de ander? Neem contact op →